। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले आफ्ना पत्रकारलाई ह्वाइट हाउस प्रवेशमा रोक लगाएपछि सीएनएनसहित तीन प्रमुख सञ्चारमाध्यमले प्रशासनविरुद्ध कानुनी प्रक्रिया अघि बढाएका छन् ।
सीएनएन, पोलिटिको र एमएस नाउले सोमबार वासिङ्टनस्थित अमेरिकी जिल्ला अदालतमा मुद्दा दायर गर्दै आफूहरूलाई ह्वाइट हाउस प्रवेशबाट रोक लगाउने निर्णय असंवैधानिक भएको दाबी गरेका छन् ।
ती सञ्चारमाध्यमले संयुक्त विज्ञप्तिमार्फत सरकारले आफूलाई मन नपरेको समाचार प्रकाशित गरेकै आधारमा पत्रकारको पहुँच खोस्न नहुने बताएका छन् ।
‘सरकारले प्रेसले के रिपोर्ट गर्ने भन्ने निर्णय गर्न पाउँदैन भन्ने सिद्धान्तको रक्षा गर्न’ कानुनी बाटो रोजिएको उनीहरूको भनाइ छ ।
राष्ट्रपति ट्रम्पले शुक्रबार सीएनएन, पोलिटिको र एमएस नाउलाई ह्वाइट हाउसबाट प्रतिबन्ध लगाउने घोषणा गरेका थिए । उनले ती सञ्चारमाध्यमले आफ्नो प्रशासनबारे ‘झुटा तथा काल्पनिक’ समाचार प्रकाशित गरेको आरोप लगाएका थिए । त्यसपछि शनिबार ती संस्थाका पत्रकारलाई ह्वाइट हाउस प्रवेश गर्न दिइएको थिएन ।
ट्रम्पले भने प्रतिबन्ध कुनै एउटा समाचारका कारण नभई पछिल्ला केही वर्षमा प्रकाशित समाचारहरूको समग्र प्रभावका कारण लगाइएको बताएका छन् । उनले न्यूयोर्क टाइम्स र वासिङ्टन पोस्टलाई पनि ‘फेक न्युज’ भन्दै अन्य सञ्चारमाध्यमलाई समेत प्रतिबन्धमा समेट्न सकिने संकेत गरेका छन् ।
टेलिभिजन नेटवर्कले ह्वाइट हाउसको पूल कभरेज रोके
सीएनएन माथिको प्रतिबन्धपछि अमेरिकाका प्रमुख टेलिभिजन नेटवर्कहरूले ह्वाइट हाउसको ‘टेलिभिजन प्रेस पूल’ बाट पछि हट्ने घोषणा गरेका छन् ।
राष्ट्रपति वा प्रधानमन्त्रीको कार्यक्रमजस्ता सीमित ठाउँमा धेरै सञ्चारमाध्यमका पत्रकारलाई एकैपटक प्रवेश दिन नसकिने अवस्थामा, केही मिडियाले मात्र कार्यक्रम कभर गर्ने र उनीहरूले तयार पारेको सामग्री अरू मिडियासँग पनि साझा गर्ने कामलाई ‘पूल कभरेज’ भनिन्छ ।
एबीसी, सीबीएस, सीएनएन, फक्स न्युज र एनबीसीले संयुक्त विज्ञप्तिमा सरकारबारे सही र स्वतन्त्र सूचना प्राप्त गर्नु जनताको महत्वपूर्ण अधिकार भएको बताएका छन् ।
ट्रम्पको न्यूयोर्क भ्रमणमा ह्वाइट हाउसले एक टेलिभिजन संस्था ‘रियल अमेरिकाज भ्वाइस’लाई वैकल्पिक टोलीका रूपमा राखेको थियो ।
ह्वाइट हाउसमा राष्ट्रपतिको प्रत्यक्ष टेलिभिजन कभरेजका लागि यी पाँच नेटवर्कसँग आवश्यक पूर्वाधार र स्रोत रहेको बताइन्छ । तर सीएनएनलाई ट्रम्पको न्यूयोर्क भ्रमणमा पूल ड्युटी गर्न नदिएपछि सोमबारदेखि टेलिभिजन पूल नै सञ्चालन नगर्ने निर्णय गरिएको हो ।
सीएनएनको ह्वाइट हाउस प्रेस क्षेत्रस्थित स्टुडियो पनि सोमबार खाली थियो । त्यसको सट्टा सीएनएनको टोलीले ह्वाइट हाउसको सुरक्षा क्षेत्रबाहिर सार्वजनिक सडकबाट प्रत्यक्ष प्रसारण गरेको थियो ।
यसबीच ट्रम्पको न्यूयोर्क भ्रमणमा ह्वाइट हाउसले एक टेलिभिजन संस्था ‘रियल अमेरिकाज भ्वाइस’लाई वैकल्पिक टोलीका रूपमा राखेको थियो ।
प्रेस स्वतन्त्रतामाथि हस्तक्षेप भएको सञ्चारमाध्यमको दाबी
सीएनएन, पोलिटिको र एमएस नाउले पत्रकारको परिचयपत्र तथा ह्वाइट हाउस प्रवेशको सुविधा बिना कुनै पूर्वसूचना वा प्रक्रियाविना खोसिएको बताएका छन् ।
उनीहरूले यस्तो निर्णयलाई चुनौती नदिइएमा प्रेस स्वतन्त्रता र सरकारबाट स्वतन्त्र पत्रकारिता गर्ने जनताको अधिकारमा खतरा उत्पन्न हुने चेतावनी दिएका छन् ।
अमेरिकी संविधानको पहिलो संशोधनले प्रेस स्वतन्त्रतालाई संरक्षण गरेको छ । अमेरिकी अदालतहरूले लामो समयदेखि सरकारले सञ्चारमाध्यमको समाचारको विषयवस्तु मन परेन भन्दै उनीहरूमाथि विभेद गर्न नहुने सिद्धान्तलाई मान्यता दिँदै आएका छन् ।
यसअघि पनि सञ्चारमाध्यमसँग ट्रम्प प्रशासनको विवाद
ट्रम्प प्रशासनले यसअघि पनि सञ्चारमाध्यमको पहुँचलाई लिएर विवाद उत्पन्न गरेको थियो ।
सोमबार ह्वाइट हाउसले आफ्नो वेबसाइटमा ‘ट्रम्प टीभी’ नामको स्ट्रिमिङ च्यानल पनि सुरु गरेको छ ।
फेब्रुअरीमा ह्वाइट हाउसले राष्ट्रपतिसम्म पहुँच पाउने प्रेस पूलको व्यवस्थापनमा नियन्त्रण लिएको थियो । यसअघि एक शताब्दीभन्दा बढी समयदेखि यस्तो पूलको व्यवस्थापन ह्वाइट हाउस करेस्पोन्डेन्ट्स एसोसिएसनले गर्दै आएको थियो ।
त्यही महिना एसोसिएटेड प्रेस (एपी) का पत्रकार तथा फोटोग्राफरलाई ओभल अफिस र एयर फोर्स वानजस्ता सीमित पहुँच हुने स्थानमा प्रवेश गर्न रोक लगाइएको थियो ।
एपीले ‘गल्फ अफ अमेरिका’को सट्टा ‘गल्फ अफ मेक्सिको’ शब्द प्रयोग गरेको विषयलाई लिएर ह्वाइट हाउसले यस्तो कदम चालेको थियो। त्यसविरुद्ध एपीले दायर गरेको मुद्दा अझै विचाराधीन छ ।
यसअघि सन् २००९ मा बाराक ओबामा प्रशासनले पनि एउटा सरकारी अधिकारीसँगको प्रेस पूल अन्तर्वार्तामा फक्स न्युजलाई सहभागी हुन नदिने प्रयास गरेको थियो । तर अन्य टेलिभिजन नेटवर्कको विरोधपछि फक्स न्युजलाई पहुँच दिइएको थियो । त्यतिबेला एउटा अन्तर्वार्तामा मात्र रोक लगाइएको थियो ।
ह्वाइट हाउसको वेबसाइटमा ‘ट्रम्प टीभी’ नामको स्ट्रिमिङ च्यानल
ट्रम्पले भने लामो समयदेखि अमेरिकी सञ्चारमाध्यमको आलोचना गर्दै आएका छन् । उनको प्रशासनले न्यूयोर्क टाइम्स, वाल स्ट्रिट जर्नल र बीबीसीसहित विभिन्न सञ्चारमाध्यमविरुद्ध कानुनी कारबाहीसमेत अघि बढाएको छ ।
यसैबीच, सोमबार ह्वाइट हाउसले आफ्नो वेबसाइटमा ‘ट्रम्प टीभी’ नामको स्ट्रिमिङ च्यानल पनि सुरु गरेको छ । च्यानलको सुरुवात ट्रम्पले जुलाईमा माउन्ट रशमोर भ्रमणका क्रममा दिएको अभिव्यक्तिबाट गरिएको थियो ।
