अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले क्यानेडियन मदिरा, केही दुग्धजन्य पदार्थ र ठूला मोटरसाइकलको आयातमा प्रतिबन्ध लगाउने घोषणा गरेका छन्। यस कदमले भन्सार महसुलबाट सुरु भएको व्यापार युद्धलाई अझ उग्र बनाएको छ।
दशकौंदेखि आपसमा जोडिएको दुई देशको व्यापारिक सम्बन्धमा यस निर्णयले गम्भीर खटपट ल्याएको छ। यसले सीमाका दुवैतर्फका व्यवसायी तथा उपभोक्ताहरूलाई ठूलो असर पुर्याउने सम्भावना बढाएको छ।
यो आयात प्रतिबन्ध सेप्टेम्बर २९ बाट लागू हुनेछ। यसले क्यानेडियन वस्तुहरूलाई महँगो बनाउनुका साथै अमेरिकी बजारमा उनीहरूको पहुँच पूर्ण रूपमा बन्द गरिदिनेछ।
राष्ट्रपति ट्रम्पले ट्यारिफ एक्ट १९३० को सेक्सन ३३८ प्रयोग गरेर यो प्रतिबन्ध लगाएका हुन्। यो कानूनले अमेरिकी व्यापारविरुद्ध विभेद गर्ने देशहरूबाट सामान आयात रोक्ने अधिकार राष्ट्रपतिलाई दिन्छ।
ह्वाइट हाउसले मंगलबार थप क्यानेडियन उत्पादनहरूमा हाल रहेको ५० प्रतिशत भन्सार महसुल विस्तार गर्ने जनाएको छ। यसमा स्टिल, एल्युमिनियम, फर्निचर र कागजातका वस्तुहरू समेटिएका छन्। यो व्यवस्था सेप्टेम्बर १५ देखि लागु हुनेछ।
अमेरिकी प्रशासनका एक वरिष्ठ अधिकारीले यसबाट पर्न सक्ने आर्थिक असरलाई सामान्य रूपमा लिएका छन्। उनले भने, ‘यी प्रतिबन्धहरू त्यस्ता उत्पादनमा लगाइएको छ जहाँ क्यानडाको अमेरिकी बजारमा थोरै मात्र हिस्सा छ वा खरिदकर्ताहरू स्वदेशी वा अन्य विदेशी आपूर्तिकर्तातिर मोडिन सक्छन्।’
अमेरिकी प्रशासनले ५० प्रतिशत भन्सार महसुलको सूचीबाट सिमेन्ट, सडकमा प्रयोग हुने नुन र केही अस्पतालका कागजातहरू हटाएको छ।
ती अधिकारीले व्यवसायीहरूको सुझावका आधारमा सूची परिमार्जन गरिएको बताए। अमेरिकी आपूर्ति शृङ्खला क्यानेडियन आयातमा बढी निर्भर रहेका केही वस्तुहरूलाई सूचीबाट हटाइएको उनले जानकारी दिए।
गत महिना अमेरिका र क्यानडाबीचको वार्ता असफल भएपछि दुई देशको व्यापारिक तनाव तीव्र गतिमा बढेको छ।
अमेरिकाले करिब २० अर्ब डलर बराबरका क्यानेडियन सामानमा ५० प्रतिशत भन्सार महसुल लगाएको थियो। क्यानडाले पनि सोही रकम बराबरका अमेरिकी सामानमा ५० प्रतिशतसम्मको भन्सार महसुल लगाएर पल्टाएको छ।
ट्रम्पले आगामी वर्षदेखि क्यानेडियन अटोमोबाइलमा अझ बढी भन्सार महसुल लगाउने चेतावनी दिएका छन्।
सोमबार उनले क्यानेडियन विमान निर्माता कम्पनी बम्बार्डियरका जेटहरू अमेरिकामा बिक्री गर्न प्रतिबन्ध लगाउने धम्की दिएका थिए। एक वरिष्ठ अधिकारीले यो विषय अझै विचाराधीन रहेको बताएका छन्।
ट्रम्पले मंगलबार ट्रुथ सोसलमा एउटा पोस्ट गर्दै अमेरिकी सरकारी ठेक्काहरूबाट क्यानेडियन उत्पादनहरूलाई बाहिर राख्न अधिकारीहरूलाई निर्देशन दिने बताएका छन्। उनले भने, ‘क्यानडाले अमेरिकी किसान र कम्पनीहरूका लागि पूर्ण र निष्पक्ष समानता कायम नगरेसम्म यो लागु हुनेछ।’
अमेरिकी मदिरामा क्यानडाले लगाएको प्रतिबन्ध अमेरिकी अधिकारीहरूका लागि असन्तुष्टिको मुख्य कारण बनेको छ।
व्यापार युद्धका क्रममा अधिकांश क्यानेडियन प्रान्तहरूले सरकारी मदिरा पसलका र्याकहरूबाट अमेरिकी रक्सी हटाएका छन्।
दुवै देशको अर्थतन्त्र एकआपसमा गहिरोसँग जेलिएकाले व्यापारिक तनाव अझ बढेमा यसले राजनीतिक र आर्थिक सीमाहरू सामना गर्नुपर्ने हुन सक्छ।
ट्रम्पका अघिल्ला भन्सार महसुलभन्दा फरक रूपमा सेक्सन ३३८ का उपायहरूले युएसएमसिए अनुकूल सामानहरूलाई छुट दिएका छैनन्। यसले दुवै देशका जोडिएका आपूर्ति शृङ्खलाहरूलाई अझ बढी जोखिममा पारेको छ।
क्यानडाले सुरुमा अमेरिकी लब्स्टरलाई जवाफी भन्सार महसुलमा समावेश गरेको थियो। तर आफ्नै व्यवसायीहरूलाई बढी मार पर्ने देखिएपछि उसले निर्णय बदलेको थियो।
अमेरिकामा बम्बार्डियर जेटमा प्रतिबन्ध लगाउने ट्रम्पको धम्कीले रिपब्लिकन सेनेटर जेरी मोरानको ध्यान तानेको छ। उनले क्यान्ससका कामदारहरूमा पर्न सक्ने सम्भावित असरबारे चेतावनी दिएका छन्।
( एक्सियोसमा प्रकाशित रिपोर्टमा आधारित )
