— नयाँदिल्लीस्थित नेपाली दूतावासले नेपालको पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि भारतीय भ्लगर, युट्युबर, पोडकास्टर तथा डिजिटल कन्टेन्ट निर्माता (कन्टेन्ट क्रिएटर) हरूलाई नेपाल भ्रमणका लागि ‘फ्यामिलियराइजेसन ट्रिप’ मा आउन निमन्त्रणा गरेको छ ।
भारतीय सञ्चार माध्यमममा नेपाल भ्रमणबारे फैलाइएका भ्रामक विवरणलाई चिर्नका लागि दूतावासका तर्फबाट सार्वजनिक तथा सांस्कृतिक कुटनीतिक अभियानका यस पहललाई लिइएको छ ।
मे २० मा नयाँदिल्लीस्थित नेपाली दूतावासले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत भारतीय सोसल इन्फ्लुएन्सरहरूलाई भ्रमणका लागि मे ३० भित्र आवेदन दिन आह्वान गरेको थियो ।
अन्तिम मितिभन्दा एक साताअघि नै भारतीय मूलधारका सञ्चारमाध्यम र सामाजिक सञ्जाल प्रभावकर्ताबाट उत्साहजनक प्रतिक्रिया आएको दूतावासले जनाएको छ ।
काठमाडौंका पाँचतारे होटल र वायुसेवा कम्पनीहरूले छनोट हुने भारतीय सामाजिक सञ्जाल प्रभावकर्तालाई प्याकेज उपलब्ध गराएर सहयोग गर्न चासो देखाएका छन् ।
‘हामीले तीन दिनमै २०० भन्दा बढी आवेदन प्राप्त गरिसकेका छौं, र संख्या बढ्दो छ,’ नयाँदिल्लीस्थित नेपाली दूतावासका कार्यवाहक राजदूत सुरेन्द्र थापाले भने, ‘मे ३० सम्म १ हजारभन्दा बढी आवेदन आउने अपेक्षा गरेका छौं ।’
उनका अनुसार भारतीय सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ता तथा प्रभावकर्ताहरूले फेसबुक, रिल्स र इन्स्टाग्रामलगायत विभिन्न प्लेटफर्ममार्फत दूतावासको सूचना प्रचार गरिरहेका छन् । नेपाल सरकारले पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि भारतीय सामाजिक सञ्जाल प्रभावकर्तालाई नेपाल भ्रमणका लागि निमन्त्रणा दिएको यो पहिलोपटक हो । आवेदनमध्ये पाँच जनालाई छनोट गरिनेछ ।
नेपाल पर्यटन बोर्डले उनीहरूलाई काठमाडौं, पोखरा र चितवनका विभिन्न स्थानमा भ्रमण गराउनेछ, जहाँ उनीहरूले नेपालको विविध पर्यटन सम्भावनाको अनुभव गर्नेछन् ।
दूतावासका अनुसार सामग्रीको सान्दर्भिकता, विगतका कामको गुणस्तर, दर्शकसमक्ष पहुँच र संलग्नता, सिर्जनशीलता, कथा प्रस्तुत गर्ने क्षमता, व्यावसायिक प्रतिष्ठा तथा अंग्रेजी, हिन्दी वा भारतीय क्षेत्रीय भाषामार्फत् भारतीय दर्शकसँग प्रभावकारी रूपमा संवाद गर्न सक्ने क्षमताका आधारमा छनोट गरिनेछ ।
नेपालले लाखौं अनुयायी भएका सामाजिक सञ्जाल प्रभावकर्ता, भ्लगर र युट्युबरमार्फत आफ्नो प्राकृतिक सौन्दर्य, सांस्कृतिक सम्पदा, आध्यात्मिक स्थल, आतिथ्यता तथा दुर्गम क्षेत्रसम्म सहज यात्राको प्रचार हुने अपेक्षा गरेको छ । दूतावासको सूचनामा भनिएको छ, ‘यस भ्रमणले आकर्षक डिजिटल सामग्री उत्पादन गर्न मद्दत पुर्याउनेछ र भारतीय पर्यटकलाई मनोरञ्जन, तीर्थयात्रा, संस्कृति, साहसिक पर्यटन, वेलनेस तथा पारिवारिक भ्रमणका लागि नेपाल आउन प्रेरित गर्नेछ ।’
यसअघि नेपाल सरकारले केही अवसरमा भारतीय मूलधारका पत्रकारलाई पनि ‘फ्यामिलियराइजेसन ट्रिप’ मा नेपाल ल्याएको थियो । तर त्यो कार्यक्रम वर्षौंअघि रोकिएको थियो ।
ती भ्रमणमा प्रायः नेपाली राजनीतिक नेता तथा अधिकारीसँग भेटघाट गराइन्थ्यो र त्यसपछि भारतीय मूलधारका सञ्चारमाध्यममा सामाजिक तथा राजनीतिक विषय केन्द्रित सामग्री प्रकाशित हुन्थे ।
दूतावासले यस्ता भ्रमणको योजना बनाइरहेका बेला भारतीय टेलिभिजन च्यानल जी न्युज तथा अन्य सञ्चारमाध्यमहरूले नेपालले भारतीय पर्यटकका लागि नयाँ यात्रा नियम लागू गरेको, प्रवेशका लागि वैध परिचयपत्र अनिवार्य बनाएको तथा बसाइ अवधि ३० दिनमा सीमित गरेको दाबी गरेका थिए ।
‘नेपाली अधिकारीहरूले नयाँ व्यवस्था सीमा व्यवस्थापन सुधार गर्न र पर्यटक निगरानीलाई मजबुत बनाउन ल्याइएको बताएका छन् । यस निर्णयले भारतका विभिन्न भागबाट नेपाल आउने नियमित यात्रु, तीर्थयात्री र पर्यटकलाई असर पार्ने अपेक्षा गरिएको छ,’ रियालिटी सिक्किम नामक सामाजिक सञ्जाल च्यानलमा अझै उपलब्ध समाचारमा भनिएको थियो ।
उक्त समाचार तीव्र रूपमा फैलिएपछि नयाँदिल्ली तथा काठमाडौं दुवैतर्फ चिन्ता उत्पन्न भएको थियो । त्यसपछि नेपाली अधिकारीहरूको अनुरोधमा जी न्युजले उक्त समाचार हटाएको थियो ।
धेरै सोसल इन्फ्लुएन्सरहरुले नेपाल भ्रमणमा रुचि देखाएकाले दूतावासले उनीहरूको सूची तयार गरी क्रमिक रूपमा विभिन्न समूहमा नेपाल पठाउने योजना बनाएको छ । ‘नेपाल सरकारले सीमा कडाइ गर्ने तथा १ सय रुपैयाँभन्दा बढीका सामान खरिदमा कर लगाउने निर्णय गरेपछि भारतीय सञ्चारमाध्यमले फैलाएको यात्रा प्रतिबन्धसम्बन्धी हल्लालाई धेरै भारतीयले पत्याएका थिए,’ परराष्ट्र मन्त्रालयका एक अधिकारीले भने ।
दूतावासका अधिकारीहरूका अनुसार मे ११ मा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले विदेशी मुद्रा बाहिरिन नदिन अनावश्यक विदेश भ्रमण तथा विवाह कार्यक्रम स्थगित गर्न नागरिकलाई आग्रह गरेपछि नेपाल प्रवर्द्धन गर्ने अवसर देखिएको थियो । ‘हामीले यो अवसर उपयोग गर्ने निर्णय गर्यौं, किनकि भारतीय नागरिकलाई नेपाल आउन अमेरिकी डलर आवश्यक पर्दैन, भिसा चाहिँदैन र उनीहरूले आफ्नै मुद्रा तथा डिजिटल भुक्तानी प्रणाली सहज रूपमा प्रयोग गर्न सक्छन्,’ थापाले भने । द्विपक्षीय व्यवस्थाअनुसार नेपालमा यूपीआईमार्फत २५ हजार भारतीय रुपैयाँसम्मको डिजिटल भुक्तानी पनि गर्न सकिन्छ । भारतीय नागरिकलाई नेपाल भ्रमणका लागि भिसा आवश्यक पर्दैन ।
नेपाल मात्र होइन, थाइल्यान्ड, यूएई, साउदी अरेबिया, जापान, युगान्डा र टर्कीए लगायतका देशहरुले पनि पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि सोसल एन्फ्लुएन्सरहरुलाई निमन्त्रणा दिन थालेका छन् । यस्तो कार्यक्रमलाई प्रायः ‘फ्याम ट्रिप’ (फ्यामिलियराइजेसन ट्रिप) वा इन्फ्लुएन्सर मार्केटिङ अभियान भनिन्छ, जहाँ कन्टेन्ट क्रिएटरहरूलाई सामग्री उत्पादनको सट्टामा निःशुल्क वा प्रायोजित यात्रा उपलब्ध गराइन्छ ।
नेपालले औपचारिक रूपमा खर्च व्यहोरेर प्रभावकर्तालाई निमन्त्रणा दिनुअघि नै धेरै भारतीय सामाजिक सञ्जाल क्रिएटरहरूले नेपाली पर्यटकीय गन्तव्यको प्रचार गरिरहेका थिए ।
उदाहरणका लागि, एक्समा ५ लाख २८ हजारभन्दा बढी फलोअर्स भएकी भारतीय प्रशासनिक सेवा (आईएएस) अधिकृत सोनल गोयलले एभरेस्ट क्षेत्रमा पर्ने नाम्चे बजार र खुम्जुङ गाउँ भ्रमण गरेकी थिइन् र आफ्ना पोस्टमा नेपाली दूतावासलाई समेत ट्याग गरेकी थिइन् ।
‘भारतका प्रभावकर्ताबाट हुने प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष प्रचारले नेपालको दृश्यता बढाउन र भारतीय नागरिकलाई नेपाल भ्रमणका लागि प्रेरित गर्न सहयोग गरिरहेको छ । हामीले अत्यन्त सकारात्मक प्रतिक्रिया पाइरहेका छौं,’ थापाले भने ।
