— अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले विश्वको सबैभन्दा ठूलो आर्माडा (विमानवाहक युद्धपोत युएसएस गेराल्ड आर फोर्ड) लाई क्यारेबियन सागरबाट मध्यपूर्वतर्फ जान आदेश दिएका छन् ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले विश्वको सबैभन्दा ठूलो आर्माडा (विमानवाहक युद्धपोत युएसएस गेराल्ड आर फोर्ड) लाई क्यारेबियन सागरबाट मध्यपूर्वतर्फ जान आदेश दिएका छन् । अमेरिकाले यसअघि नै मध्यपूर्वमा युएसएस अब्राहम लिंकन युद्धपोत राखिसकेको छ ।
१ लाख टन वजन र ११ सय फिट लामो युएसएस गेराल्ड युद्धपोत विश्वकै सबैभन्दा ठूलो समुद्री युद्धपोत हो । यसको निर्माण प्रक्रिया ११ अगस्ट २००५ मा सुरु भएको थियो । ३१ मेइ २०१७ मा अमेरिकी जलसेनालाई औपचारिक रुपमा हस्तान्तरण गरिएको थियो । यो विश्वकै महँगो जहाज पनि हो । यसको निर्माणमा १३ दशमलव ३ बिलियन अमेरिकी डलर खर्च भएको थियो ।
यसमा ७५ वटा अत्याधुनिक युद्ध विमान अटाउँछन् । विमान कर्मचारी र युद्धपोतका कर्मचारीसमेत जोडेर कुल ४६ सय कर्मचारीमा यसमा छन् । यससँगै एयर डिफेन्स सिस्टम पनि जडान गरिएका सहयोगी जहाजहरु तथा विध्वंशक पनि मध्यपूर्व जाँदैछन् ।
गत अक्टुबरको अन्त्यमा यसलाई पूर्वी भूमध्यसागरबाट क्यारेबियन सागरमा पठाइएको थियो । मध्य नोभेम्बरमा क्यारेबिन सागरमा यो जहाजलाई तैनाथ गरेर भेनेजुएलाका तत्काली राष्ट्रपति निकोलास मदुरोलाई ट्रम्पले दबाबमा राखेका थिए । ३ जनवरीमा भेनेजुएलामा आक्रमण गरेर अमेरिकी सेनाले मदूरोलाई अपहरण गर्यो ।
अमेरिकाले अहिले मध्यपूर्वमा राखेको अब्राहम लिंकन युद्धपोतमा विमान चालक समेत गरेर झन्डै ५ हजार कर्मचारी छन् । दर्जनौं फाइटर जहाज, टोमाहक क्रुज मिसाइल्सयुक्त अर्लेग बुर्के क्लसा विध्वंशक पनि यसमा छन् । त्यस्तै एयर डिफेन्स सिस्टमयुक्त तीनवटा विध्वंशक यस जहाजसँगै छन्, ती विध्वंशकमा दर्जनौं मिसाइल्स छन् ।
ईरानसँग ट्रम्पले वार्ता र दबाबको नीति अख्तियार गरिरहेका छन् । अप्रत्यक्ष वार्ता चलिरहेकै समयमा ट्रम्पले दोस्रो युद्धपोत पठाउन आदेश दिएका हुन् । गत हप्ता ओमानका अधिकारीहरुले अमेरिका र ईरानका अधिकारीहरुसँग मस्कटमा बेग्ला–बेग्लै वार्ता गरेका थिए । वार्ता सकारात्मक रहेको र थप छलफल हुने अपेक्षा ट्रम्पले व्यक्त गरेका थिए । तर, यसपछि अहिलेसम्म वार्ताको नयाँ मिति तोकिएको छैन ।
ट्रम्पले मंगलबार एक्सिओससँगको अन्तर्वार्तामा दोस्रो युद्धपोत पठाउने विषयमा विचार गरिरहेको बताएका थिए । यद्यपी, उनले त्यसबेला ईरानले आणविक वार्ता गर्ने आशा पनि व्यक्त गरेका थिए ।
इरानले आफ्नो आणविक कार्यक्रमलाई न्युनीकरण गर्न तयार रहेको बताएको छ । तर, यसका लागि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा आफुलाई उपस्थिति मिल्नुपर्ने माग राखेको छ । ईरानको ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र कार्यक्रम सिमित हुनुपर्ने र हिजबुल्ला तथा अन्य प्रोक्सी समुहहरुलाई ईरानले दिदैं आएको समर्थन बन्द हुनुपर्ने अमेरिकाको सहयोगी देश ईजरायलको माग छ । यी मागहरु ईरानले अस्विकार गर्दै आएको छ ।
पछिल्लो केही महिना ईरानलाई हेर्ने ट्रम्पको नीति निकै अस्थिर देखिएको छ । उनले गत जनवरीमा आन्दोलनकारीमाथि समर्थन जनाउँदै उनीहरुलाई सहयोग गर्ने बताएका थिए । ‘ईरानी राष्ट्रवादीहरु हार नमान्नुस्, सहयोग आउँदैछ,’ उनले भनेका थिए । त्यसको केही समयमा अब्राहम लिंकन युद्धपोत मध्यपूर्वमा ईरान नजिकै गएर बस्यो । यतिबेलासम्म ईरान आन्दोलनमा सरकारी दमनले ठूलो संख्यामा आन्दोलनकारीलाई मारिएका थिए ।
यसपछि एकैपटक आन्दोनलबाट ध्यान मोडेर ट्रम्पले आणविक कार्यक्रमलाई मुद्दा बनाए । ईरानको आणविक कार्यक्रमका विषयमा वार्ता गर्न ट्रम्प तयार भएपछि ओमानले अप्रत्यक्ष वार्ता अघि बढाएको थियो । अहिले फेरि उनले ईरानमाथि आक्रमण गर्न सकिने धम्की दिएका छन् । अमेरिकासँग वार्ता नगरेमा ईरानले ठूलो मूल्य चुकाउनुपर्ने चेतावनी बिहीबार ट्रम्पले दिएका थिए ।
शुक्रबार उत्तर क्यारोलिनाको फोर्ट ब्राग सैन्य अखडा ट्रम्प भ्रमणमा थिए । पत्रकारहरुले ईरानको सत्ता परिवर्तनबारे प्रश्न राख्दा उनको जवाफ थियो, ‘ संभावित परिदृश्यमध्ये यो सबैभन्दा राम्रो कुरा हो ।’ उनले ईरानसँग वार्ता गर्न कठिन भइरहेको बताएका थिए । ‘उनीहरु ४७ वर्षदेखि कुरै गरिरहेका छन् । र, उनीहरुले कुरा गरिरहदाँ धेरैजनाको ज्यान गएको हामीले देखेका छौं,’ ट्रम्पले भनेका थिए ।
अन्तर्राष्ट्रिय समाचार एजेन्सी रोयटर्सका अनुसार अमेरिकी सैनिकहरुले ईरानविरुद्ध सम्भावित युद्ध हप्तौंसम्म चल्नसक्ने आँकलन गरेर दीर्घकालीन तयारी गरिरहेका छन् । दुई देशबीच यसअघि भएका द्वन्द्वभन्दा यो आक्रमण निकै गम्भीर हुने पनि उनीहरुले बताएका छन् ।
गत जुलाईमा ईरान–ईजरायल युद्धका दौरान अमेरिकाले ईरानका आणविक पूर्वाधारहरुमा हमला गरेको थियो । यतिबेला केही बी–२ बम्बर विमानहरु मिसौरीस्थित अखडाबाट गुआमस्थित अखडामा मध्यराति तिव्र गतिमा आएका थिए । त्यसपछि त्यसले ईरानमा पुगेर हमला गर्यो ।
ईरानी एयरस्पेसमा बम्बर पुग्नभन्दा थोरै समयअघि अरेबियन समुद्र नजिकबाट पनडब्बुमार्फत २४ भन्दा धेरैपटक मिसाइल प्रहार गरिएको थियो । त्यसपछि पहिले अमेरिकी जेटहरूले ईरानका फाइटर जेटलाई निस्तेज गरेका थिए । अनि, बम्बरले पूर्वाधारमा बिना रोकतोक आक्रमण गरे ।
जवाफमा, केही दिनपछि ईरानले कतारस्थित अमेरिकी वायुसेनाको अखडामा आक्रमण गरेको थियो । तर त्यसको क्षति ठूलो थिएन । यसपटक ठूलो आर्माडा अहिल्यै तैनाथ छ । अमेरिकी अधिकारीहरुले अर्को युद्धपोत आउँदै गरेको बताएका छन् ।
‘यो पटकको योजना अझ जटिल छ । लामो अभियानमा अमेरिकी सेनाले ईरानका सरकारी संरचना र सुरक्षित सुविधाहरूमाथि हान्न सक्छ । केवल न्यूक्लियर पूर्वाधार मात्र होइन,’ रोयटर्ससँग एक अधिकारीले भने । विशेषज्ञहरूले ईरानसँगको युद्धले ठूलो जोखिम निम्त्याउने बताएका छन् । किनकी, ईरानसँग मिसाइलको ठूलो भण्डार छ । इरानी प्रत्याक्रमणले क्षेत्रीय द्वन्द्वको जोखिम पनि बढाउँछ ।
अमेरिकी सैन्य अपरेशकोे तयारीबारे रोयटर्सले गरेको सोधेको प्रश्नमा ह्वाइट हाउसकी प्रवक्ता अन्ना केलीले भनिन्,‘राष्ट्रपति ट्रम्पसँग इरानबारे सबै विकल्पहरू टेबलमा छन् ।’
उनले थपिन्, ‘उनी कुनै पनि विषयमा विभिन्न दृष्टिकोणहरू सुन्छन् । तर देश र राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि सबैभन्दा राम्रो के हुन्छ भन्ने आधारमा अन्तिम निर्णय लिन्छन् ।’ अमेरिकी रक्षा विभाग पेन्टागनले यस विषयमा कुनै टिप्पणी गरेन ।
