: महिलामा हुने पाठेघरको मुखको क्यान्सरविरुद्धको एचपीभी खोप कार्यक्रम लुम्बिनी प्रदेशमा शुभारम्भ भएको छ । आइतबार लुम्बिनी प्रदेश सरकारका स्वास्थ्यमन्त्री खेमबहादुर सारुले प्यूठानमा एक कार्यक्रमबीच खोप कार्यक्रम शुभारम्भ गरेका हुन् ।
कार्यक्रम उद्घाटन गर्दै मन्त्री सारुले महिलामा हुने पाठेघरको मुखको क्यान्सरविरुद्धको खोप देशभर ३ लाख ५० हजार र लुम्बिनी प्रदेशमा ६१ हजार किशोरीलाई दिइने उल्लेख गरे ।
‘रोग लाग्नु भन्दा पहिले नै सचेतता अभियानको रुपमा खोप कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको छ’, उनले भने, ‘खोपका माध्यमबाट स्वस्थ नागरिक बनाउने सरकारको नीति अनुरुप कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको छ ।’ खोप कार्यक्रममा कक्षा–६ मा अध्ययनरत किशोरी र समुदायमा रहेका १० देश १४ वर्ष उमेर समूहका किशोरीहरु सहभागी हुनेछन् ।
नेपाल सरकारले तीनै तहका सरकारमार्फत क्यान्सर रोकथामका लागि विभिन्न प्रयासहरु गर्दै आएको स्वास्थ्यमन्त्री सारुले बताए । ‘९०–९०–९० अभियान सरकारले सञ्चालन गरेको छ’, उनले भने, ‘किशोरीहरुमा कम्तिमा ९० प्रतिशत खोपको सुनिश्चितता, ३० देखि ४९ वर्ष उमेर समूहका महिलाहरुमा कम्तिमा ९० प्रतिशत पहिचान गर्ने र ९० प्रतिशत क्यान्सरको उपचार गर्ने सरकारको रणनीति रहेको छ ।’
nullसरकारी तथ्याङ्क अनुसार नेपालमा २,१६९ जनामा बार्षिक पाठेघरको मुखको क्यान्सर देखापर्ने र १,११३ जनाले यसैका कारण ज्यान गुमाउने गरेका छन् । विश्वव्यापी रुपमा बार्षिक ५ लाख ७० हजारमा क्यान्सर देखा पर्ने र सन् २०३० सम्म ७ लाख पुग्ने अनुमान गरिएकाले यसको रोकथामका लागि सरकारले अभियान सञ्चालन गरेको स्वास्थ्य कार्यालय प्यूठानका प्रमुख नरेशबाबु श्रेष्ठले बताए । प्यूठान जिल्लाका नौं वटै पालिकामा सञ्चालन गरिएको खोप कार्यक्रमबाट २,९११ जना किशोरी लाभान्वित हुने लक्ष्य रहेको उनले बताए ।
क्यान्सर रोगीहरुको स्थिति भयावह
लुम्बिनी प्रदेशमा क्यान्सर रोगीहरुको स्थिति भयावह देखिएको स्वास्थ्यमन्त्री खेमबहादुर सारुले बताएका छन् । महिलाहरुमा हुने पाठेघरको मुखको क्यान्सरविरुद्धको एचपीभी खोप अभियानको प्यूठानमा शुभारम्भ गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन् ।
‘तीन वर्षअघिको र अहिलेको तथ्यांक हेर्दा ३ सय प्रतिशतले नसर्ने रोगीहरुको संख्या बढेको छ’, उनले भने, ‘प्रदेश सरकारले सबै प्रकारका क्यान्सर, मुटु र मृगौला रोगीहरुका लागि दिने गरेको सहायता खर्चले यस्तो स्थिति देखिएको हो ।’ गत आर्थिक वर्षमा प्रदेश सरकारले ३,८५१ जनालाई आर्थिक सहायता मार्फत १९ करोड सहयोग गरेको उनले बताए ।
प्रदेश सरकारले तीन वर्ष अघि १,२२४ जनालाई नौं करोड रुपैंया सहयोग उपलब्ध गराएको थियो । प्रदेश सरकारले तोकिएका दीर्घरोगीहरुलाई उपचारका लागि प्रतिव्यक्ति २ लाख रुपैंयासम्म सहयोग गर्दै आएको छ ।
