— मेचीपारि भारतको पश्चिम बंगालमा निपाह भाइरस पुष्टि भएपछि सीमा नाकामा निगरानी बढाइएको छ । कोशी प्रदेश सरकारले निर्देशन जारी गर्दै मोरङ, झापा र इलामका अत्यधिक भीडभाड हुने प्रवेशबिन्दुमा प्राथमिक स्क्रिनिङ र सतर्कता–व्यवस्था कडाइका साथ लागू गरिएको हो ।
झापाको काँकडभिट्टा, इलामको पशुपतिनगर, मोरङको जोगवनी र सुनसरीको भण्टाबारी नाकामा निगरानी बढाइएको प्रदेश स्वास्थ्य मन्त्रालयका सचिव डा.यदुचन्द्र घिमिरेले जनाए । उनले भने,‘प्रारम्भमा चनाखो हुने हिसाबले नाका र अस्पतालहरुमा निगरानी बढाइएको हो ।’
स्वास्थ्य कार्यालय झापाले जिल्ला प्रशासन कार्यालयसँग समन्वय गर्दै सीमा स्वास्थ्य निगरानी प्रणालीलाई चुस्त राखेको छ । प्रमुख जिल्ला अधिकारी शिवराम गेलालको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले काँकडभिट्टा र भद्रपुर नाकालाई अलि बढी निगरानी गरिएको हो । यी दुवै नाकाहरू भारतको पश्चिम बंगालसँग सीमा जोडिन्छन् ।
बैठकले नाकामा अस्थायी हेल्थ डेस्क सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको छ । डेस्कमा खटाइने टोलीले भारतबाट भित्रिने यात्रुहरूको तापक्रम नाप्ने, लक्षण मूल्यांकन गर्ने र जोखिम देखिएको अवस्थामा सुरक्षित होम–आइसोलेसन वा प्रादेशिक अस्पताल भद्रपुरतर्फ रिफर गर्ने व्यवस्था मिलाइने बताइएको छ ।
सम्भावित जोखिमलाई न्यूनीकरण गर्न स्थानीय तह र स्वास्थ्य कार्यालयले सीमा क्षेत्रमा चेतनामूलक सूचना–सामग्री राख्न सुरु गरेका छन् । निपाह भाइरसको संक्रमण स्रोत, मानिस–मानिसमा सर्ने तरिका, पूर्व–सावधानी तथा समयमै पहिचानका बारेमा स्पष्ट सन्देशहरू बोर्डमार्फत प्रवाह गरिँदै छ ।
पश्चिम बंगालको उत्तर २४ परगनामा संक्रमण पुष्टि भएपछि योसहित नदिया र पूर्व बर्धमान, जिल्लामा निगरानी कडा पारिएको छ । पाँच स्वास्थ्यकर्मीमा संक्रमण पुष्टि भएपछि पश्चिम बंगाल सरकारले राज्यभर उच्च सतर्कता घोषणा गरेको छ । संक्रमित व्यक्तिसँग सम्पर्कमा आएका सयभन्दा बढी नागरिकलाई होम क्वारेन्टाइनमा राखिएको भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् ।
निपाह भाइरस मानिस र जनावर दुवैमा सर्ने अत्यन्त उच्च मृत्युदर भएको रोग मानिन्छ । चमेराले दूषित बनाएको फलफूल, संक्रमित जनावर विशेषतः सुँगुर वा संक्रमित व्यक्तिसँग नजिक सम्पर्कबाट संक्रमण फैलिन सक्छ । ज्वरो, टाउको दुखाइ, श्वासप्रश्वास समस्या, चेतनास्तर घट्ने जस्ता लक्षण देखिने यो रोगका लागि हालसम्म खोप वा निश्चित उपचार उपलब्ध छैन ।
नेपालमा अहिलेसम्म निपाह संक्रमण पुष्टि भएको छैन । सम्भावित नमुना परीक्षण भने काठमाडौंमा मात्र सम्भव भएकाले सीमा क्षेत्रमा सतर्कता नै सर्वोत्तम रोकथाम उपाय भएको स्वास्थ्यकर्मीहरू बताउँछन् ।
