— अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले क्यानडालाई चीनसँगको व्यापार सम्झौता अघि नबढाउन चेतावनी दिएका छन् । व्यापार सम्झौता अघि बढाए क्यानडाबाट अमेरिकामा आउने सामाग्रीमा एक समय प्रतिशत कर लगाउने धम्की उनले दिएका छन् ।
जवाफमा क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नेले स्वदेशी सामान प्रयोग गर्न आव्हान गरेका छन् । ‘हामी क्यानडियन सामाग्री किन्ने छौं । हामी क्यानडालाई बनाउनेछौं,’ शनिबार उनले सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेखेका छन्, ‘हाम्रो अर्थतन्त्रलाई विदेशबाट चुनौती छ । क्यानेलीहरुले ध्यान दिनुपर्छ : हामी के कुरा नियन्त्रण गर्नसक्छौं ।’
यसअघि सामाजिक सञ्जालमा ट्रम्पले क्यानडाले चीनसँग सम्झौता गरेमा तत्कालै भन्सार शुल्क वृद्धि लागु हुने दाबी गरेका थिए । जबकी, क्यानडाले एक साताअघि नै चीनसँग व्यापार सम्झौता गरिसकेको छ । यस विषयमा ह्वाइटहाउसले थप टिप्पणी गरेको छेन ।
सामाजिक सञ्जालमा ट्रम्पले लेखेका थिए, ‘यदी कार्नेले क्यानेडालाई चीनबाट आउने सामाग्री थन्काउने बन्दरगाह (ड्रप अफ पोर्ट) बनाउने र ती सामाग्री अमेरिकामा पठाउने सोचेका छन् भने उनी गलत छन् ।’
गत वर्ष ट्रम्प दोस्रो कार्यकालका लागि राष्ट्रपति बनेर आएपछि क्यानडाबाट आउने सामाग्रीमा भन्सार शुल्क बढाएका थिए । त्यसपछि क्यानडाले बिस्तारै व्यापारको नयाँ विकल्पबारे सोच्न थालेको थियो । उसले चीनसँग सन् २०१८ देखि बिग्रिएको सम्बन्धलाई ट्रयाकमा ल्याउँदै गत साता नयाँ व्यापार सम्झौता ग¥यो । जसअनुसार चीनबाट आउने विद्युतीय गाडीमा क्यानडाले लगाउँदै आएको कर घटाइयो । बदलामा, चीनले पनि क्यानडोबाट आउने कृषिजन्य उत्पादनमा भन्सार शुल्क कम गर्यो ।
क्यानडा–अमेरिका व्यापार मामिला हेर्ने मन्त्री डोमिनिक लेब्लान्कले चीन र क्यानडाबीच धेरै सवालहरुमा समझदारी बनेको बताए । तर, स्वतन्त्र व्यापार सम्झौताको कुनै योजना नरहेको उनले बताए ।
ग्रिनल्यान्डलाई अमेरिकामा गाभ्ने आफ्नो सोचले नाटो गठबन्धनमा संकट निम्तिएका बेला ट्रम्पले क्यानडाविरुद्ध यस्तो चेतावनी दिएका हुन् । यसै साता स्विचरल्यान्डको डाभोसमा भएको विश्व आर्थिक फोरमको बैठकमा उनले भनेका थिए, ‘अमेरिकाले भएकाले नै क्यानडा बाँचेको छ ।’
जवाफमा कार्नेले भनेका थिए, ‘ विश्वले तानाशाही प्रवृत्तिसँग बाँधिरहनुपर्ने बाध्यता छैन, क्यानडा यसको उदाहरण हो । अमेरिका भएकाले क्यानडा बाँचेको होइन । हामी क्यानडेली भएकाले फक्रिएको हो ।’
यसपछि रिसाएका ट्रम्पले गाजा संकट समाधानका लागि बनाएको ‘शान्ति कमिटी’ मा बस्न कार्नीलाई गरिएको पूर्व निमन्त्रणा खारेज गरेको बताएका थिए । ट्रम्पले पटक–पटक क्यानडाको सार्वभौमसत्ताको अवमुल्यन गर्दै आएका छ्न । उनले केही समयअघि क्यानडालाई अमेरिकाको ५१ औं राज्य बन्न आग्रह गरेका थिए । गत सातामात्रै उनले सामाजिक सञ्जालमा एआई निर्मित अमेरिकाको नयाँ नक्सा राखेका थिए । जसमा क्यानडा, भेनेजुएला, ग्रिनल्यान्ड र क्युवामा अमेरिकाको झन्डा अंकित थियो ।
शनिबार आफ्नो यही आक्रामक स्वभावलाई ट्रम्पले फेरि एकपटक उजागर गरे । उनले कार्नेलाई ‘गभर्नर कार्ने’ भनेर सम्बोधन गरे । यसअघि पूर्व क्यानडेली प्रधानमन्त्री ‘जस्टिन ट्रुडो’लाई पनि उनले यसरी नै सम्बोधन गरेका थिए ।
मोन्ट्रियल लस्थित म्याकगिल विश्वविद्यालयका राजनीतिक शास्त्रका प्रोफेसर डेनियल बिलान्द ट्रम्पको हेपाहा प्रवृत्ति कायमै रहेको बताउँछन् । ‘सुरुवाती दिनमा ट्रम्पले ट्रुडोको दाँजोमा कार्नेलाई केही सम्मान देखाएजस्तो देखिथ्यों । तर अहिले कार्नेको चीन भ्रमण र डाभोसमा उनले दिएको उत्कृष्ट भाषणपछि ट्रम्प चिढिएका छन् । उनी आफ्नै चरित्रमा फर्किएका छन् र पहिलेजस्तै गाली दिन थालेका छन्,’ उनले भने ।
ट्रम्प नेतृत्वको अमेरिकालाई काउन्टर दिनसक्ने नेताका रुपमा कार्ने उदाएका छन् । डाभोसमा ट्रम्पभन्दा पहिले उनले भनेका थिए, ‘मध्यम स्तरका शक्तिहरुले मिलेर का मगर्नुपर्छ । किनकी, यदी तपाई टेबुलमा बस्नुभएन भने मेनुमै सिमित रहनुपर्छ ।’ उनले ठूला शक्तिहरुले दिने दबाबबारे भनेका थिए । भाषणले उनको चौतर्फी प्रशंसा भएको छ ।
तर, ट्रम्प कार्नेसँग चिढिएका छन् । उनले शनिबार सामाजिक सञ्जालमा लेखे, ‘चीनले क्यानडालाई जिउँदै निल्नेछ । पूर्ण उपभोग गर्नेछ । उनीहरुको व्यवसाय, समाज र जीनजीवनमै विध्वंश निम्त्याउनेछ ।’ अर्को पोस्टमा फेरि उनले लेखे, ‘दुनियाँले चाहेको अन्तिम कुरा चीनले क्यानेडा लेओस् भन्ने हो । यो हुनेवाला छैन । यसको कुनै छाँट पनि देखिनेवाला छैन ।’
