। प्रादेशिक अस्पताल जनकपुरमा बिरामीलाई नि:शुल्क उपलब्ध गराउने औषधि महिनौदेखि अभाव छ । पहिले ७० प्रकारका औषधि नि:शुल्क उपलब्ध हुने प्रादेशिक अस्पतालको नि:शुल्क औषधि शाखामा अहिले २० प्रकारको औषधि छैन । औषधि नपाउँदा दैनिक आउने कम्तिमा ५० जना बिरामीमध्ये धेरै रित्तै फर्किने गरेको शाखामा कार्यरत कर्मचारीहरु बताउँछन् ।
‘औषधि अभावको बारेमा पटक–पटक उपलल्लो निकायमा जानकारी गराएका छौं । तर अहिलेसम्म उपलब्ध भएको छैन’ शाखाका एक कर्मचारीले भने, ‘हामीसँग जेजति औषधि छ । डाक्टरको प्रेस्कृप्सन हेरेर उपलब्ध गराउँछौं । छ्र्रैन भने बिरामी रित्तै फर्किन्छन् ।’
जनकपुर जस्तै अवस्था छ प्रादेशिक अस्पताल मलंगवा, सर्लाहीको पनि । मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा.संजिवकुमार सिंहका अनुसार नि:शुल्क उलब्ध गराइने औषधि महिनौंदेखि अस्पतालको स्टोरमा अभाव छ ।
‘औषधि अभाव रहेको महिनौं भयो । ९८ प्रकारका हामीले उपलब्ध गराउने गरिएकोमा अहिले केही औषधि मात्र बाँकी छ । भएको उपलब्ध गराइन्छ । कयौंपटक सम्बन्धित निकायमा भनेका छौं । तर अहिलेसम्म आएको छैन’ उनी भन्छन् ।
प्रादेशिक अस्पताल जनकपुर र प्रादेशिक अस्पताल मलंगवा जस्तै औषधि अभावको अवस्था अन्य अस्पतालको भिन्न छैन । प्रादेशिक अस्पताल जलेश्वर, प्रादेशिक अस्पताल सिरहा, प्रादेशिक अस्पताल गौर, प्रादेशिक अस्पताल कलैया र प्रादेशिक अस्पताल लहानमा समेत महिनौंदेखि नि:शुल्क उपलब्ध गराइने औषधिको अभाव रहेको त्यहाँ कार्यरत कर्मचारीहरु बताउँछन् ।
औषधि खरिदका टेण्डर पटक-पटक रद्द
मनसुनको बेला स्वास्थ्य समस्या झन् बढ्ने बेला नि:शुल्क बाँडिने औषधि नहुँदा खास गरी गरिब र विपन्न परिवार मारमा परेका छन् । उनीहरुले बाहिर चर्को मूल्यमा औषधि खरिद गर्नु पर्ने बाध्यता छ ।
यस आर्थिक वर्षमा नि:शुल्क वितरण गर्ने औषधि ठूलो परिमाणमा खरिद नहुँदा त्यसको मार भने प्रादेशिक अस्पताललाई वर्षैभरि खेप्नुपर्ने देखिन्छ । जसको मार हजारौ गरिब तथा विपन्न बिरामीले खेप्नुपर्ने छ ।
औषधि खरिद गर्न मधेश सरकारले प्रादेशिक अस्पतालहरुलाई नै खासै बजेट विनियोजन गर्दैन । औषधि, स्वास्थ्य उपकरण खरिद तथा व्यवस्थापनको जिम्मा मधेश सरकार मतहत रहेको प्रदेश स्वास्थ्य आपूर्ति व्यवस्थापन केन्द्रको छ । ६ वटा प्रादेशिक अस्पतालमा आपूर्तिले नै औषधि तथा उपकरण व्यवस्थापनको काम गर्छ । तर चालु आर्थिक वर्षको असार मसान्त बित्न लाग्दा समेत आपूर्तिले केही बाहेक औषधिहरु खरिद गरेर दिन सकेको छैन ।
आपूर्तिले ठूलो परिमाणमा औषधि खरिदको लागि पुस यता दुईपटक टेण्डर आह्वान गरिसकेको छ । तर दुबै पटकको टेण्डर भने फेल भइसकेको छ ।
गत वैशाखमा दोस्रो पटक झण्डै १० करोडको औषधि खरिद गर्न निकालेको तीनवटा टेण्डर फेल भएको छ ।
औषधि खरिद शाखका अधिकृत रुद्रनारायण महतोका अनुसार ४९ प्रकारको औषधि खरिद गर्न वैशाख १५ मा सूचना प्रकाशन गरी प्रस्ताव आह्वान गरिएको थियो । ७ करोड ७३ लाख ८८ हजार ४१९ रुपैयाँ रकममा सो परिमाणमा औषधि आपूर्तिका लागि चारवटा फार्मेसीले प्रस्ताव पेश गरेका थिए । ब्लुमुन मेडिटेक फर्मा, नक्साल, लभ मेडिकल जलेश्वर, जिएच मेडिहेल्थ कन्सल्ट प्रा.लि.मध्यपुर ठिमी र सोहन मेडि हेल्थ भरतपुरको प्रस्ताव परेको थियो । तर ती प्रस्ताव नै त्रुटिपूर्ण रहेको कारण देखाउँदै टेण्डर रद्द भयो ।
यसैगरी नसर्ने रोगका लागि नि:शुल्क वितरण गर्न २९ प्रकारका औषधि २ करोड ६५ लाख ६६ हजार ९९८.५० खरिद गर्न वैशाख ३ मा सूचना प्रकाशन गरी प्रस्ताव आह्वान गरेको थियो । जसमा पाँचवटा प्रस्ताव पेश भएका थिए । मेडिबोल्ट इन्टरनेशनल प्रा. लि. मध्यपुर ठिमी, सोलुसन मेडिटेक प्रा.लि. गैहरी धारा नक्साल, मेडिकार्ड नेपाल प्रा.लि. भरतपुर, लभ मेडिकल जलेश्वर र सोहन मेडि हेल्थ, भक्तपुरको प्रस्ताव परेको थियो । यी प्रस्तावहरुमा पेश भएको प्राविधि प्रस्ताव पनि त्रुटिपूर्ण रहेको भन्दै टेण्डर फेल भएको अधिकृत महतोले बताए ।
जालझेलको कारण आपूर्तिले यस वर्ष ठूलो परिमाणमा औषधि खरिद नगरेको कार्यालयका एक कर्मचारी बताए ।
यस्तै वैशाख ४ गते पनि नसर्ने रोग सम्बन्धी औषधि खरिदका लागि अर्को २९ प्रकारका औषधि खरिद गर्न सूचना प्रकाशन भइ प्रस्ताव आह्वान भएको थियो । ४४ लाख २७ हजार ८३१.११ रकमको खरिद गर्न चारवटा प्रस्ताव परेका थिए । जसमा यसअघिका मेडिकार्ड बाहेक चारवटै फर्मको प्रस्ताव परेको थियो । तर यसमा पनि प्राविधिक प्रस्तावको कागजात त्रुटिपूर्ण रहेको भन्दै प्रस्ताव फेल भएको आपूर्ति केन्द्रले जनाएको छ ।
तीनवटै टेण्डरको प्राविधिक प्रस्ताव फेल हुँदा औषधि खरिद गर्न नसकिएको आपूर्तिका निर्देशक डा. सुनिल कुशवाहा बताउँछन् । ‘दुई–दुईपटक टेण्डर आह्वान भयो । तर परेका प्रस्तावहरुको टेक्निकल प्रस्ताव नै त्रुटिपूर्ण थियो । त्यसकारण खरिद गर्न सकिएन’ उनले भने ।
अब प्राविधिक प्रस्ताव फेल भइसकेकाले यी बजेटहरुबाट औषधि खरिद गर्न नसकिने उनको भनाइ छ ।
तर रद्द भएका टेण्डरहरु भने पहिलो र दोस्रो पटक होइन । गत पुसमा तत्कालीन निर्देशक डा. राजिव झाले टेण्डर आह्वान गरेका थिए । उनको सरुवा भइ कुशवाहा माघमा निर्देशकको जिम्मेवारीमा आएपछि वैशाख र जेठमा गरी दुईपटक टेण्डर आह्वान गरिएको थियो । तर दुबैपटक फेल भइसकेको छ ।
असार १२ गते एक पत्रिकामा चारवटा टेण्डर रद्दको सूचना आपूर्ति केन्द्रले प्रकाशन गराएको छ ।
जालझेलको कारण आपूर्तिले यस वर्ष ठूलो परिमाणमा औषधि खरिद नगरेको कार्यालयका एक कर्मचारी बताए । ठूलो परिमाणमा नि:शुल्क औषधि खरिद सम्बन्धी टेण्डरमा आफ्नो स्वार्थ अनुसारको कम्पनीलाई नपरेपछि विधिसम्मत परेका प्रस्ताव समेत त्रुटिपूर्ण ठहर गरेर रद्द गर्ने गरिएको कार्यालय स्रोतको दावी छ । यो टेण्डर रद्द निर्देशक कुशवाहाले एकल निर्णयमा गरेको कार्यालय स्रोतको दावी छ ।
तर कुशवाहाले प्रक्रिया अनुसार नै खरिद समिति र मूल्यांकन समितिको टिप्पणी अनुसार नै टेण्डर रद्द गरेको दावी गरे । ‘मैले एकल निर्णयबाट होइन । खरिद समिति र मूल्यांकन समितिको टिप्पणी अनुसार टेण्डर रद्द निर्णय गरिएको होे’ निर्देशक कुशवाहाले दावी गरे ।
यद्यपि विभिन्न विज्ञापन मार्फत आपूर्ति केन्द्रले सानो परिमाणमा मात्र औषधि खरिद गरेको छ । जी टु जी मार्फत २६ लाखको सिटामोल र ओआरएस औषधि नेपाल औषधि लिमिटेडबाट खरिद गरेको छ । १ करोड ७३ लाखको औषधि खरिद गरिसकेको र सवा २ करोडकको १५ प्रकारको औषधि खरिदका लागि प्रस्ताव आह्वानमा परेको प्राविधिक प्रस्ताव दुरुस्त रहेको कुशवाहा बताउँछन् ।
कुशवाहाले आफ्नो व्यक्तिगत स्वार्थ पूरा हुने टेण्डरमा शीर्षक नमिलेको १० करोडमा मेमो ग्राफी खरिद गर्न लागरेको आरोप छ । यसैगरी आइरन एण्ड फोलिक एसिडको टेण्डरमा प्रक्रिया नमिलेपनि तीन करोडमा खरिद गर्न सम्झौता गरेको कार्यालय स्रोतको भनाइ छ । तर कुशवाहाले यी कुराहरु विधि प्रक्रिया पूर्वक मात्र खरिद गर्न लागेको दावी गरेका छन् ।
आपूर्ति केन्द्रमा ठूलो परिमाणमा औषधि र उपकरण खरिद गर्ने रकम हुँदा त्यहाँ कार्यालय प्रमुख जान हानथाप हुने गरेको छ
