मुख्य समाचार
शिक्षा, श्रम र कृषिमन्त्रीलाई सांसदले सोधे : गरिब र निमुखालाई बजेटमा के आयो ?
शिक्षा, श्रम र कृषिमन्त्रीलाई सांसदले सोधे : गरिब र निमुखालाई बजेटमा के आयो ?

। प्रतिनिधिसभामा मंगलबारदेखि मन्त्रालयहरुको बजेटमाथि छलफल सुरु भएको छ ।

मंगलबार शिक्षा विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय, श्रम रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय र कृषि तथा पशुपंक्षी विकास मन्त्रालयको बजेटमाथि सांसदहरुले आआफ्नो धारणा राखेका छन् ।


सरकारले आगामी आर्थिक बर्षका लागि शिक्षामा २ खर्ब ३ अर्ब ६६ करोड, कृषिमा ५७ अर्ब २९ करोड र श्रममा ८ अर्ब १० करोड रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको छ ।

मन्त्रालयगत बजेट छलफलमा भाग लिँदै नेपाली कांग्रेसकी सांसद रमा कोइराला पौडेलले तीनवटै मन्त्रालयको बजेटमा गरिब र निमुखालाई के आयो भनेर खोज्दा फेला पार्न नसकेको बताइन् ।


‘यस्तै प्रकारको बजेटले हामीले चाहेको समाजवादउन्मुख देश बनाउन सकिँदैन । गरिब र निमुखाहरुको उत्थान गर्नुको बदलामा उनीहरुलाई नै पेल्ने खालको बजेट आएको छ’, उनले भनिन् ।

कांग्रेसकै सांसद सञ्जयकुमार गौतम कृषिमा लगानी दशक घोषणा भएको तर बजेट भने घटाइएको बताए । नेपालका परम्परागत खाद्यान्नका बाली समेत संरक्षण गर्न नसकिएको भन्दै उनले भने, ‘धानका रैथाने बीऊ हराए । आज केवल हाइब्रिड छ ।’

किसानले सरकारले दिएको अनुदान पाउन नसकिरहेको सांसद गौतमले बताए । ‘जागिर खुले कार्यकर्ताले पाउँछ ।अनुदान पनि कार्यकर्ताले नै लान्छ । खै किसान लक्षित कार्यक्रमको प्रभावकारिता ?’, उनले प्रश्न गरे ।

कृषि र शिक्षामा प्राथमिकता दिन सके विदेश गएका युवा नेपाल फर्किने र नेपालबाट युवाहरु कामकै लागि विदेश नजाने उनको भनाइ छ ।

कांग्रेसका सांसद चन्द्र भण्डारीले नेपालको इतिहास युवालाई पढाउन नसकिएको बताउँछन् । यसलाई बजेटले ख्याल नगरेको उनको टिप्पणी छ । ‘मेरो देशको समाज र संस्कृति अरुको भन्दा विशिष्ट छ, यसमा म गौरव गर्छु भन्ने कुरा हाम्रो बच्चाले पाठ्यक्रममा पढ्न पाउँदैनन्’, उनले भने ।

नेपाली शिक्षालयमा चिकित्सा शिक्षाका विषय पढ्न कोटा तोक्दा धेरै विद्यार्थी विदेश गइरहेको उनले बताए । जडिबुटीको खोज र उपयोग गर्ने भन्दा नाफाका लागि बनेका औषधिहरु प्रयोग गर्ने प्रवृत्तिमा सुधार ल्याउन शिक्षा मन्त्रालय र कृषि मन्त्रालयले ख्याल गर्नुपर्ने सांसद भण्डारीको सुझाव छ ।

नेकपा एमालेकी सांसद मेनुकाकुमारी पोखरेलले विश्वविद्यालय खोल्ने होड देखिएको तर कस्तो जनशक्ति उत्पादन गर्ने भन्नेमा ख्याल नभएको बताइन् । ‘हामी शिक्षालाई प्राथमिकतामा राख्या भन्छौं । नारामा धेरै राख्यौं । व्यवहारमा कार्यान्वयन गर्ने कुरा बजेटमा पाउन सकिएन’, उनले भनिन् ।

उच्च शिक्षा हासिल गरेका युवाहरु कहाँ छन् भनेर शिक्षा, श्रम र कृषि मन्त्रालयले खोज्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।

नेकपा माओवादी केन्द्रका सांसद देवेन्द्र पौडेलले शिक्षा मन्त्रालयमा केही राम्रा योजना रहे पनि लम्बेतान कार्यक्रम राखिएको बताए । उनले देशभरिका सामुदायिक क्याम्पसहरु बन्द हुने अवस्थामा रहेको विषयमा सरकारले ख्याल गर्नुपर्ने बताए ।

प्रावधिक शिक्षा, श्रम र कृषि मन्त्रालय आपसमा सम्बन्धित रहेको बताउँदै सांसद पौडेलले ९ देखि १२ कक्षासम्म र उच्च शिक्षामा प्राविधिक विषय पढाउनुपर्ने बताए ।

‘शिक्षालाई सीपसँग नजोड्ने, सीपलाई श्रम र उत्पादनसँग नजोड्ने हो र शिक्षालाई खाली पढाइ भनेर अगाडि बढाइयो भने देशले प्रगति गर्न सक्दैन’, उनले भने ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद मनिष झाले ठोस कार्यक्रम ल्याए मात्र प्रभावकारी काम गर्न सकिने बताए । ‘टुक्रे बजेट माग्ने अनि देशमा संस्थागत सुधार खोज्ने ?’ भन्दै उनले सांसदहरु पनि सुध्रनुपर्ने बताए ।

वैदेशिक रोजगारीमा सीपयुक्त मानिस कत्तिको पठाइँदै छ भन्ने ख्याल गर्नुपर्ने उनको सुझाव छ ।

जनता समाजवादी पार्टीकी सांसद रञ्जुकुमारी झाले शिक्षा, श्रम र कृषि आपसमा अन्तरसम्बन्धित रहेको बताइन् । उनी भन्छिन्, ‘शिक्षित भयो भने श्रममा काम लाग्छ र कृषिमा पनि काम लाग्छ ।’

जनमत पार्टीका सांसद अब्दुल खानले ‘किसान कार्ड’ को व्यवस्था गर्नुपर्ने धारणा राखे । ‘एउटा मास्टरको, डाक्टरको, ड्राइभरको, माननीयहरुको कार्ड हुन्छ । किसानको कार्ड किन भएन सरकार ?’, उनले सोधे ।

किसानहरुलाई परिचय पत्र दिएर त्यसमार्फत उनीहरुका लागि आवश्यक सहुलियत, अनुदान दिन सकिने र यसमार्फत किसानहरुलाई प्रोत्साहित गर्न सकिने उनको सुझाव छ ।

नेकपा एकीकृत समाजवादीका सांसद अम्बरबहादुर थापाले तीनवटै मन्त्रालयको बजेट गरिबी अन्त्य गर्ने गरी आउन नसकेको टिप्पणी गरे । ‘कृषिबाट मात्रै नेपालको गरिबी अन्त्य हुन्छ भन्ने सरकारले बुझेन सकेन । गरिब किसानको जीवनस्तर माथि नउकासिएसम्म देश माथि उकासिँदैन’, उनले भने ।

विदेश जाने युवाहरु पनि दक्ष नरहेको र दक्ष नहुनुको प्रमुख कारण गरिबी रहेको उनको बुझाइ छ । ‘उनीहरुलाई दक्ष बनाएर रोजगार, स्वरोजगार हुने वा विदेश गए पनि दक्ष भएर जाने वातावरणका लागि बजेट आएन । यो क्षमता सरकारले राख्न सक्नुपर्ने हो’, उनले भने ।

कुनै देशलाई लथालिङ्ग पार्नु छ भने त्यस देशको शिक्षालाई लथालिङ्ग पारिदिए हुन्छ भन्ने नेल्सन मण्डेलाको भनाइ उद्धृत गर्दै उनले भने, ‘शिक्षाबाटै देशको नीति तय हुन्छ । शिक्षामै देश छ । यसमा ध्यान नदिएसम्म देश अगाडि बढ्दैन ।’

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
अन्य समाचारहरु
: मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको बाँध रहेको सिन्धुपाल्चोकको हेलम्बु गाउँपालिका–१ अम्बाथान क्षेत्रमा पानी पर्न थालेपछि काठमाडौंंमा पानी पथान्तरण बन्द गर्ने तयारी मेलम्ची खानेपानी विकास समितिले गरेको छ। पानी परेपछि आउन सक्ने बाढी पहिरोजस्ता जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै गत वर्षजस्तै यसपटक पनि पानी बन्द गर्ने तयारी रहेको मेलम्ची खानेपानी विकास समितिका कार्यकारी निर्देशक रत्नप्रसाद लामिछानेले बताए। ‘ठ्याक्कै यही मितिबाट ...
: नेकपा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले देशलाई विकासको बाटोतर्फ अघि बढाउने राष्ट्रिय शक्ति एमालेलाई निर्णायक तहमा पुग्न नदिन मिथ्या प्रचार गरिएको बताएका छन्। बिहीबार भक्तपुरमा आयोजित एमाले जिल्ला कमिटी भक्तपुरको नवनिर्वाचित कमिटीको सपथ तथा प्रमाणपत्र वितरण कार्यक्रममा अध्यक्ष ओलीले एमालेलाई निर्णायक तहमा पुग्न नदिन पशुपतिको जहलरीदेखि गिरिबन्धुसम्मको मिथ्या प्रचार गरिएको बताए। गिरीबन्धुलाई बेथिति गर्नबाट रोक्नका लागि ...
: जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपालको जनकपुरमा सम्पन्न महाधिवेशनले पदाधिकारी र केन्द्रीय कार्यसमिति चयनको जिम्मेवारी अध्यक्ष उपेन्द्र यादवलाई दिने निर्णय गरेको छ। बिहीबार दिउँसो निर्वाचनको तयारी भए पनि अन्तिममा सम्पूर्ण जिम्मेवारी अध्यक्ष यादवलाई दिने निर्णय गरेको हो। अध्यक्षमा भने यादव हिजो नै निर्विरोध निर्वाचित भइसकेका छन्। महाधिवेशनमा अध्यक्षबाहेक नेतृत्वका लागि आजका लागि तय भएको निर्वाचन तालिका ...
: राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलसँग अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठनका महानिर्देशक गिलबर्ट एफ हुंग्बोले शिष्टाचार भेट गरेका छन्। स्वीट्जरल्याण्डको जेनेभामा भएको ११२औँ अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सम्मेलनको उच्चस्तरीय सत्रमा आयोजना गरिएको सामाजिक न्यायका लागि विश्वव्यापी गठबन्धनको उद्‍घाटन सत्रमा मुख्य वक्ताका रूपमा सहभागी भएका राष्ट्रपति पौडेल र अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठनका महानिर्देशक हुंग्बोबीच स्वीजरल्याण्डको जेनेभामा आज भेटवार्ता भएको हो। भेटमा राष्ट्रपति पौडेलले महानिर्देशक ...
: अविरल वर्षासँगै आएको पहिरोमा परी ताप्लेजुङमा ४ जनाको मृत्यु भएको छ। फक्ताङलुङ गाउँपालिका २ खेजेनिममा गएराति करिब साढे १ बजे पहिरोले घर बगाउँदा ४ जनाको मृत्यु भएको वडाध्यक्ष भुपेन्द्र चौलागाईले बताए। मुत्यु हुनेमा फक्ताङलुङ गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष रबिन साम्रा (बिकास)को बुवा ७० वर्षीय रामबहादुर साम्रा, आमा ५० वर्षीया जसमाया साम्रा, जुम्ल्याहा बहिनी गंगा र ...